MUTFAK ARAÇ GEREÇLERİ:

Kapaklı kazan

Yemek kazanı

Çorba kazanı

Büyük bağ kazanı

Bulgur kazanı

Sahan: Yozgat ve yöresinde “zehen”, “zaan”, “zeen” de denilir.

Kapaklı sahan

Kenarlı sahan

Çukur sahan

Yumurta sahanı

Kirpikli sahan

Süt tası

Sefer tası

Tahta tabak

Leğen: yörede “ilaan”, “ileğen” de denilmektedir.

Çorba leğeni

Sarı leğen

Bağ leğeni

Yağ leğeni

Aş leğeni

Lenger: “İlenger” olarak söylenir. Leğenle benzerlik gösterir.

Kuşane(Kuş-hane): Genellikle kuş etlerini pişirmeye yarayan yayvan küçük tenceredir. Yörede “kuşene” de denir. Kapaklı kuşene, kulplu kuşene, küçük kuşene diye çeşitleri vardır.

Kase külek

Büyük külek

Çölmek: Aslı çömlektir. Yöremizde de aslı gibi söylenir. Çamurdan yapılarak ateşte pişirilmiş kaplardır. Daha ziyade küçük bir küp gibi uzunca ve kenarlı olan sırlı toprak kaplara denir. Daha ziyade küçük bir küp gibi uzunca ve kenarlı olan sınırlı toprak kaplara denir.

Küp: Topraktan yapılmış ağzı dar büyük kaptır.

Yağ küpü

Katran küpü

Pekmez küpü

Testi: Aslı Farsça olup “desti”dir. Yörede aslı gibi konuşulur. Balçıktan yapılıp pişirilen ağzı dar ve uzunca, orta kısmı karınlı muhtelif büyüklükte su kabıdır. İki kulplu olanları da vardır. Suyu soğuk tutma özelliğine sahiptir.

Kevgir: Yemeğin köpüğünü almaya yarayan küçük delikleri bulunan kaşıktır.

Listir: Kaynatılan bulgur ve benzeri şeyleri süzmeye yarayan delikli kaptır. Yörede Türkçe uyumuna uymadığından “ilistir” denilir.

Çömçe: Ağaçtan oyularak yapılmış büyük tahta kaşık.

Kepçe: Eski İran dillerinden gelir. “Kafçe” şeklinde yazılan bu söz zamanla “kepçe” halini almıştır. Uzun saplı tahta veya madenden yapılan büyük kaşıktır.

Helke: Bakırdan yapılıp ağız kısmı geniş üzerinde taşımak için tek kulpu bulunan kaptır. Süt sağmak ve su taşımak için kullanılır.

Güğüm: İbrik şeklinde olup emziği olmayan su ısıtma ve taşımada kullanılan bakır kaptır.

Cekkur: İki helkeyi omuzda taşımak için iki ucuna zincir takılmış ağaçtır.

Sitil: Helke şeklinde fakat daha küçüktür. Genellikle tarlaya gidilirken azık götürmede faydalanır.

Kova: Ağaç, çinko ve tenekeden yapılan süt sağmak ve kuyudan su çekmek için kullanılan üstü geniş altı dar kaptır.

Çanak: Topraktan yapılmış ve fırında pişirilmiş, sırlı ve sırsız ağzı yayvanca ve “çan”a benzeyen yuvarlak kaptır.

Hoşaf çanağı

Çorba çanağı

Yal çanağı

Çotura: Ağaçtan yapılmış bardak.

Bakraç: Ağaçtan yapılmış testi şeklinde ve genellikle arazide su taşımak için kullanılır.

Boduç: Toprak, çam ağacı veya madenden yapılmış emzikli küçük testi.

ESKİ MUTFAK ŞEKİLLERİ:

Oturma odası olarak ta kullanılan odanın bir köşesinde duvara bitişik ve bacası olan ocak “şömine” olur ve yanlarında rafları vardır. Bu raflar alçak yapılmışsa sofra tahtası konur veya helkelik olarak kullanılır. Duvarın bir bölümünde bucaklık vardır ve kap kacak dizilir. Tahtadan yapılmış kaşıklık vardır.

Dibek: Ağaç veya taştan yapılı dar kap. İçinde sarımsak, ceviz, tuz ve kahve gibi malzemeleri ezmek için kullanılır.

Döğeç: Dibekteki malzemeyi ezmek için ağaçtan yapılmış tutma yeri olan ucu yuvarlak ve topak alet.

Yayık ve Çeşitleri:

Dövme Yayık: Yaprak şeklinde kesilmiş tahtaların birleştirilerek çevresi yaklaşık 70cm boyu 1.40 cm ve boru şeklinde olup üstten bir fişekle dövülür ve biriktirilmiş süt(çiğ) ün yağı alınır.

İtme Yayık: dövme yayıktan büyük olup yatay şekildedir ve tavana iki ucundan iple asılarak salıngaç gibi sallayarak yapılır.